İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Nedir?

İş ve sosyal güvenlik hukuku; işçi ile işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen, çalışma yaşamında doğan hak ve yükümlülükleri belirleyen, iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal güvenlik güvencelerini kapsayan bir hukuk alanıdır. İş akdinin kurulması, devamı ve sona ermesi süreçlerinden doğan uyuşmazlıklar ile iş kazaları, meslek hastalıkları ve sosyal güvenlik haklarına ilişkin tüm konular bu hukuk dalının kapsamındadır.

Bu alanın temel amacı, çalışma hayatında adil dengeyi sağlamak, işçilerin haklarını güvence altına almak ve işverenlerin yükümlülüklerini hukuki çerçevede düzenlemektir.

⸻

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Hangi Davaları Kapsar?

İş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku, hem bireysel iş ilişkilerinden hem de sosyal güvenlik mevzuatından doğan geniş bir yelpazeyi içerir. Bu kapsamda başlıca dava ve işlemler şunlardır:

1. İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar

• Kıdem tazminatı
• İhbar tazminatı
• Fazla mesai ücreti
• Yıllık izin ücreti
• Hafta tatili, resmî tatil ve genel tatil alacakları
• Ücret alacakları
• İş sözleşmesinin feshi ve geçersiz fesih iddiaları

2. İşe İade Davaları

• İş sözleşmesinin geçersiz nedenle feshedildiği iddiasıyla açılan işe iade davaları
• İşe iade kararına bağlı tazminat ve boşta geçen süre ücretleri

3. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Davaları

• İş kazası sonucunda maddi ve manevi tazminat davaları
• Meslek hastalıklarından kaynaklanan tazminat talepleri
• İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle SGK nezdinde yürütülen işlemlerin takibi

4. Hizmet Tespiti Davaları (SGK)

• Sigortasız çalıştırılma iddiası
• Eksik prim bildirimleri
• Hizmet süresinin tespiti talepleri

5. Sosyal Güvenlik Kurumu İşlemlerine İtiraz

• SGK tarafından verilen idari para cezalarına itiraz
• Rapor, rapor parası (geçici iş göremezlik ödeneği) uyuşmazlıkları
• Emeklilik, prim, yaş ve hizmet sürelerine ilişkin uyuşmazlıklar

6. İşveren ve İşletme Kaynaklı Davalar

• Rekabet yasağı sözleşmeleri
• İşveren tarafından açılan tazminat davaları
• İşyeri devri ve ücret uyuşmazlıkları

7. Mobbing (Psikolojik Taciz) ve Ayrımcılık Davaları

• İşyerinde mobbing iddiaları
• Eşit davranma ilkesine aykırılık
• Ayrımcılık tazminatı talepleri

8. Toplu İş Hukuku Uyuşmazlıkları

• Sendikal nedenle fesih
• Toplu iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar
• Sendikal haklara ilişkin davalar